ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
85
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
چنين نمىكرد ، او را مىكشت . از جملهء كشتهشدگان كميل بن زياد بود . او از اصحاب على بود ، حجاج او را فرا خواند و او را به قصاص خون عثمان ، بكشت . حجاج يك ماه در كوفه ماند و شاميان را در خانههاى مردم كوفه جاى داد . ابراهيم بن الاشعث به بصره آمد . جماعات فراريان گردش را گرفتند . عبيد اللّه بن عبد الرحمان بن سمره نيز با او بود . محمد بن سعد بن ابى وقاص به مداين رفت حجاج به مداين راند . محمد بن سعد [ 1 ] بن ابى وقاص به عبد الرحمان پيوست . عبد الرحمان به سوى حجاج در حركت آمد . بسطام بن مصقلة بن هبيرة الشيبانى نيز با او بود . پيش از شكست ، از رى نزد او آمده بود . جماعت كثيرى با عبد الرحمان بيعت كردند و او در مسكن فرود آمد و خندقى حفر كرد . خالد بن جرير بن عبد اللّه با جماعتى از مردم كوفه به او پيوست . پانزده روز از ماه شعبان را ، جنگ در پيوستند جنگى سخت . زياد بن غيثم [ 2 ] القينى كه نگهدار اسلحه خانههاى حجاج بود ، كشته شد . حجاج سپاه خود را به جنگ تحريض مىكرد . روز ديگر شبگير نبرد را آغاز كرد . بسطام بن مصقلة بن هبيره با چهار هزار تن از سواران كوفه و بصره ، نيامهاى شمشيرهاى خود را شكستند و بر مردم شام حمله آوردند و چند بار آنان را به عقب راندند . تا آنگاه كه تيراندازان از هر سو بر آنان تير باران كردند . و عبد الملك بن المهلب ، بر اصحاب عبد الرحمان حمله آورد و آنان را از جاى خود بجنبانيد . پس سپاه حجاج از هر جانب حمله كرد و عبد الرحمان منهزم شد ، و عبد الرحمان بن ابى ليلى فقيه و ابو البخترى الطائي كشته شدند و عبد الرحمان بن محمد بن الاشعث به جانب سجستان گريخت . و گويند كه : يكى از اعراب نزد حجاج آمد و گفت : او را به عقب سپاه عبد الرحمان راه خواهد نمود . حجاج چهار هزار تن با او همراه كرد كه از پى او روان شود . حجاج با اصحاب عبد الرحمان نبرد كرد ولى منهزم شد . عبد الرحمان لشكرگاه حجاج را به غارت برد سپاه عبد الرحمان ايمن از دشمن ، سلاح از خود بگشودند به ناگاه نيمهء شب سپاه دشمن در رسيد و شمشير در آنان نهاد . شمار غرقهشدگان از كشتهشدگان افزون بود . پس حجاج ، به لشكرگاه عبد الرحمان آمد و هر كه را در آنجا بيافت ، بكشت . شمار كشتگان به چهار هزار نفر رسيد . از آن جمله بودند : عبد اللّه بن شداد بن الهاد و بسطام بن مصقله و عمرو بن ضبيعة [ 3 ] الرقاشى و بشر بن المنذر بن الجارود . رفتن عبد الرحمان بن محمد بن الاشعث به سجستان چون ابن الاشعث به سجستان گريخت ، حجاج فرزند خود محمد و عمارة بن تميم اللخمى را از پى او فرستاد . در شوش به ابن الاشعث رسيدند و با او نبرد كردند و او به شاپور گريخت .
--> [ ( 1 ) ] سعيد . [ ( 2 ) ] غنم . [ ( 3 ) ] ربيعه .